مسیرهای تامین امنیت غذایی شهروندان

وزارت جهادکشاورزی به‌عنوان متولی تامین و توزیع کالا از ابتدای جنگ میزان کالاهای اساسی و ذخایر موجود را کافی اعلام کرده‌است و بر تداوم روند تامین تاکید دارد. اکبر فتحی، معاون برنامه‌‌ریزی و امور اقتصادی وزارت جهادکشاورزی نیز در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» می‌گوید؛ با توجه به‌وقوع جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و قرارگرفتن کشور در شرایط نه صلح نه جنگ، کالاهای اساسی و ذخایر راهبردی مورد‌نیاز به‌موقع تهیه و تامین شده‌است و مانند شرایط عادی، جریان تامین کالا به‌صورت مستمر ادامه دارد. فتحی همچنین می‌گوید اکثر اقلام مورد‌نیاز برای خوراک توسط تولیدکنندگان داخلی تولید می‌شود و برای کالاهای وارداتی مورد‌نیاز نیز از قبل تغییر مبادی واردات انجام‌شده و مشکلی در این زمینه نیز وجود ندارد. معاون وزیر جهادکشاورزی همچنین به رفتار معقول شهروندان با بازار اشاره می‌کند و می‌گوید؛ اگر مردم به‌صورت روزانه و هفتگی اقلام مورد‌نیاز خود را خریداری کنند، مشکلی در تامین و توزیع مواد غذایی  ایجاد نمی‌شود.

مدیریت بحران از ساعات اولیه

صبح روز شنبه، ۹ اسفندماه بلافاصله بعد از آغاز حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشورمان، جلسه ستاد مدیریت بحران وزارت کشاورزی تشکیل شد. به‌دنبال تشکیل این جلسه غلامرضا نوری، وزیر جهادکشاورزی اعلام کرد؛ پیش‌بینی‌های لازم جهت تامین اقلام خوراکی مورد‌نیاز انجام‌شده و کمبودی در تامین کالاهای اساسی وجود ندارد.

روز یکشنبه، ۱۰ اسفند ماه اکبر فتحی، معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت جهادکشاورزی با تاکید بر اینکه مشکل خاصی در تامین و عرضه کالاهای اساسی وجود ندارد، از وضعیت مطلوب ذخایر کالاهای اساسی خبر داد. او همچنین به پیش‌بینی‌های لازم در مورد وضعیت تامین کالا در استان‌های مسافرپذیر اشاره کرده و از افزایش سهمیه آرد در این استان‌ها خبر داده بود. همچنین جبرئیل برادری، رئیس سازمان جهادکشاورزی استان تهران از تامین و عرضه مطلوب اقلامی چون آرد، شکر، روغن، خرما، برنج هندی و پاکستانی و سایر کالاهای اساسی خبر داد. او در مورد کمبود سیب‌زمینی در تهران هم گفته بود؛ سیب‌زمینی مورد‌نیاز تامین و ذخیره احتیاطی هم درنظرگرفته شده‌است.

روز دوشنبه، ۱۱ اسفند ماه رئیس‌جمهور از چهار وزارتخانه راهبردی بازدید و در جریان روند فعالیت‌ها و چالش‌های کشور در شرایط جنگ قرارگرفت. پزشکیان در وزارت جهادکشاورزی ضمن اطلاع از آمار دقیق موجودی کالاهای اساسی، بر تسریع در واردات نهاده‌های دامی، تامین پایدار اقلام غذایی مردم و حمایت ویژه از زنجیره تامین محصولات کشاورزی تاکید کرد. طی همین روز وزیر جهادکشاورزی اعلام کرد؛ روند تامین و توزیع کالاهای اساسی به‌صورت منظم، روزانه و بدون نگرانی ادامه دارد. او با اشاره به تخصیص آرد به نانوایی‌ها بیش از سهمیه مورد‌نیاز برای پخت بدون محدودیت نان، از مردم خواسته بود که از خرید هیجانی و ذخیره‌سازی خانگی کالا خودداری کنند. طی همین روز دومین جلسه ستاد مدیریت بحران امنیت غذایی وزارت جهادکشاورزی به ریاست وزیر برگزار شد.

روز سه‌شنبه، ۱۲ اسفند ماه صادرات تمام محصولات غذایی و کشاورزی ممنوع اعلام شد. کنفدراسیون صادرات ایران در این‌خصوص اعلام کرد؛ صادرات تمام محصولات غذایی و کشاورزی دارای کد تعرفه‌های یک الی ۲۴ تا اطلاع ثانوی ممنوع و به گمرک نیز ابلاغ شده‌است. طی همین روز جلسه وزیر جهادکشاورزی با اعضای هیات‌مدیره و دبیران اتحادیه‌ها، انجمن‌ها و فعالان اقتصادی بخش کشاورزی برگزار شد. غلامرضا نوری در این جلسه گفت؛ در شرایط جنگی همه در کنار هم و با تلاش مضاعف باید روی تامین به‌موقع و مناسب مایحتاج مردم تمرکز کنیم.

 روز پنج‌شنبه، ۱۴ اسفند ماه رئیس سازمان دامپزشکی توضیحاتی درخصوص وضعیت تولید و واردات گوشت مرغ و گوشت قرمز ارائه داد. علیرضا رفیعی‌پور اعلام کرده که تولید در شرایط طبیعی است و نیازی به استفاده از ذخایر استراتژیک نیست. او همچنین اعلام کرد؛ گوشت قرمز منجمد برزیلی در حال تخلیه از بنادر است و واردات گوشت‌گرم و منجمد از کشورهای هندوستان، پاکستان، مغولستان و روسیه به‌طور مرتب در حال انجام است. برای افزایش ذخایر استراتژیک مرغ نیز واردات از ترکیه در دستور کار قرارگرفته‌است.

روز شنبه، ۱۶ اسفند نیز رئیس‌جمهور با وزرای بهداشت و جهادکشاورزی دیدار کرد. پزشکیان در این جلسه در جریان آخرین وضعیت تامین کالاهای اساسی قرارگرفت و گزارش‌های تفصیلی از زنجیره تامین، تولید و توزیع کالاها استراتژیک را دریافت کرد. رئیس‌جمهور با تاکید بر اهمیت تضمین امنیت غذایی مردم به‌عنوان یکی از اولویت‌های اساسی دولت، ثبات بازار را نتیجه تامین به‌موقع نهاده‌ها، حمایت از تولیدکنندگان خرد و بهره‌گیری از ظرفیت مجموعه‌های دانش‌بنیان دانست و بر تداوم انضباط در توزیع و نظارت هوشمند بر شبکه‌های عرضه به‌منظور تامین نیازها و آرامش روانی جامعه تاکید کرد. طی همین روز  ‌بار دیگر جلسه ستاد مدیریت در وزارت جهادکشاورزی برگزار شد. نوری در این جلسه گفت؛ پس از جنگ ۱۲‌روزه پیش‌بینی‌های لازم برای وقوع مجدد شرایط جنگی انجام‌شده و نگرانی در مورد تامین کالاهای اساسی وجود ندارد و کوچک‌ترین مساله احتمالی به‌سرعت رفع می‌شود.

تامین مستمر کالا

اکبر فتحی، معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت جهادکشاورزی در گفت‌وگو با خبرنگار «دنیای‌اقتصاد» درخصوص وضعیت تامین کالاهای اساسی بیان کرد: جریان تامین مواد غذایی مانند روال همیشه و قبل است، چراکه غذا نیاز روزانه مردم، چه در شرایط جنگ و چه در شرایط عادی است، اما با درنظرگرفتن شرایط موجود باید یک‌سری تمهیدات و پیش‌بینی‌ها برای روزهای آتی اندیشیده می‌شد. با توجه به اینکه ما بعد از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه در شرایط نه جنگ نه صلح قرار داشتیم، یکی از وظایف و تکالیف اولیه وزارت جهادکشاورزی تکمیل ذخایر راهبردی بود که این اقدام بعد از جنگ ۱۲ روزه انجام شد.وی افزود: ما در بهترین شرایط ذخایر کالاهای اساسی و نهاده‌های دامی قرار داریم. البته فعلا نیازی به استفاده از ذخایر نیست، چراکه مانند شرایط عادی جریان تامین کالا به‌صورت مستمر توسط تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان داخلی ادامه دارد. اکثر نیازمندی‌هایی مصرفی ما از داخل کشور تامین می‌شود. کالاهای اساسی اعم از گندم، برنج، لبنیات و مواد پروتئینی و به‌عبارتی حدود ۸۹‌درصد کالری و پروتئین مورد‌نیاز در داخل کشور تامین می‌شود و جریان تولید با تلاش بی‌وقفه کشاورزان و دامداران تداوم دارد.

تغییر مبادی تامین کالا

فتحی در ادامه گفت: در برخی موارد باید کالا را به‌عنوان ماده‌اولیه وارد می‌کردیم که این جریان هم تداوم دارد. برای یک‌سری کالاها از گذشته تغییر مبادی تامین انجام‌شده بود و کالا از کشورهای دیگر غیر‌از مبادی جنوبی تامین می‌شود. نگرانی در این حوزه وجود ندارد و تمام اقدامات و فعالیت‌هایی که لازم بوده، انجام‌شده تا امنیت غذایی تهدید نشود. تمام تلاش دولت این است که جریان تامین را به‌صورت مستمر ادامه دهد تا مردم عزیز ما با مشکلی در حوزه امنیت غذایی مواجه نشوند. در حال‌حاضر کمبود کالا وجود ندارد. معاون وزیر جهادکشاورزی عنوان کرد: تامین کالاهای مورد‌نیاز برای ایام پرتقاضای ماه مبارک رمضان و عید نوروز از گذشته جزو رسالت و وظایف ذاتی وزارت جهادکشاورزی بوده و از حدود یک ماه و نیم و تا دو ماه قبل تمهیدات لازم در این زمینه اندیشیده شده‌است. قبل از شروع جنگ برنامه‌ریزی‌های لازم برای تامین کالا در ایام پرتقاضای سال ‌انجام شده‌است. 

هر سال‌ طرحی با عنوان تامین میوه شب‌عید اجرا می‌شود که برای امسال حدود سه‌برابر سال‌های عادی میوه ذخیره شده‌است. میوه‌های دیگری نیز مانند کیوی و خیار به اقلام ثابت قبلی اضافه شده‌است و در استان‌هایی که تقاضا برای این محصولات وجود داشته‌باشد، از طریق سازمان تعاون روستایی آمادگی برای عرضه وجود دارد. زمان عرضه میوه شب‌عید به تصمیمات کارگروه‌های استانی مربوط است و معمولا اکثر استان‌ها ۲۰ اسفند را به‌عنوان زمان آغاز عرضه لحاظ می‌کنند و پیک عرضه نیز از ۲۴ اسفند ماه به بعد آغاز می‌شود. همچنین هر سال ‌تامین خرما و مواد پروتئینی برای ایام ماه مبارک رمضان پیش‌بینی می‌شود و کمبودی در عرضه این کالاها وجود ندارد، ضمن اینکه مرغ در چند روز اخیر افزایش قیمت نداشته‌است و در صورتی‌که افزایش قیمت رخ دهد، از طریق عرضه مرغ منجمد بازار مدیریت می‌شود، بنابراین پیش‌بینی‌ها و ذخایر مورد‌نیاز برای این ایام قبل از آغاز جنگ انجام‌شده بود.

توصیه به خرید روزانه و هفتگی

معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت جهادکشاورزی در پایان گفت: با رفتارهای مناسبی که مردم نشان‌داده‌اند، خرید هیجانی در بازار مشاهده نمی‌شود که این حاکی از عقلانیت در رفتار با بازار است. برآوردها از کف بازار نشان می‌دهد؛ مردم فهیم کشورمان یک رفتار کاملا معقول دارند و صرفا نیازمندی‌های خودشان را از بازار تامین می‌کنند. کالا به اندازه کافی وجود دارد و مشکلی در تامین هیچ کالایی وجود ندارد. اگر مردم نیازهای روزانه و هفتگی خودشان را تامین کنند با مشکلی در تامین و توزیع کالاهای اساسی و مواد غذایی مواجه نمی‌شویم. تمام این موارد دست به‌دست هم می‌دهند تا ما بتوانیم این قول را بدهیم که مشکلی در حوزه تامین و توزیع مواد غذایی، انواع کالاهای اساسی و نهاده‌های دامی که برای تولید مواد پروتئینی و لبنیات مورد‌نیاز است، نخواهیم داشت.