کویتیها میگویند جنگ با ایران برندهای نخواهد داشت؛
کابوس نفتی در شهر آسمانخراشها
«نیک رابرتسون» در گزارش روز یکشنبه برای سیانان دو روایت از کویت مدرن ارائه میدهد:
الف) روایت اول: گزارشگر سی ان ان در روایت اول خود نگاهی اجمالی به جنگ اول خلیج فارس و اشغال کویت به دست صدام انداخته و مینویسد: برای مردم کشور کوچک کویت - که تنها ۵۰ مایل با ایران فاصله دارد - این درگیری، بیداری دوباره کابوسی چند دههای است که در قلب جنگ اول خلیج فارس قرار داشت. در شهر کویت، در انتهای شمالی خلیج فارس، «خالد العزینه»، ماهیگیر ۷۰ ساله، با نگاهی اجمالی به آفتاب سوزان، حمله صدام حسین، به این کشور در ۲ اوت ۱۹۹۰ را به یاد میآورد. او میگوید: «این آخرین باری بود که ما از ماهیگیری منع شدیم». در اطراف او صدها قایق تفریحی از باشگاه ماهیگیری که او اداره میکند، در ارتفاع بالا و خشکی، در اسکله رها شدهاند. او با حسرت به آبهای فریبنده و آرام «مارینا» خیره شده و آرزو دارد دوباره یک چوب ماهیگیری در دست بگیرد. او میپرسد: «آیا اوضاع به بدی آن زمان است؟ نه، نیست»، اما اذعان میکند که اوضاع «خطرناک» است؛ موشکها و پهپادها این را نشان میدهند.
جنگ صدام حسین چنان بود که میراث این جنگ در DNA کویت مدرن ادغام شد و سرنوشت این کشور را به همان اندازه که با همسایگان نزدیکش گره زد، با ایالات متحده نیز در هم تنید. محاسبات کویت زمانی تغییر کرد که نیروهای گارد ریاست جمهوری عراق به مرز هجوم آوردند. در عرض دو روز، صدام کنترل کامل همسایه کوچک جنوبی خود و میادین نفتی وسیع آن را به دست گرفت. این اتفاق جهان را شوکه کرد، قیمت بنزین را به شدت افزایش داد و سیاهترین دوران تاریخ کویت را رقم زد. در طول 7ماه اشغال و سرکوب، هزاران سرباز و غیرنظامی کویتی کشته شدند. صدام که قبلا متحد نزدیک ایالات متحده محسوب میشد، نفت کویت را از آن خود کرده بود. نیروهای او در نهایت توسط یک ائتلاف عظیم ۳۹ کشوری با بیش از نیممیلیون سرباز، که به جنگ اول خلیج فارس یا عملیات توفان صحرا معروف شد، بیرون رانده شدند. این عملیات از عربستان سعودی و به رهبری رئیسجمهور ایالات متحده، جورج بوش، آغاز شد. نیروهای عراقی با فرار از دست نیروهای ائتلاف، میادین نفتی کویت را به آتش کشیدند. دود سیاه و باران تیره و چسبناک، کشور را فرا گرفت. اوضاع آنقدر بد بود که «پل رد آدیر»، آتشنشان افسانهای چاههای نفت تگزاس، برای نبرد با آتشسوزیها و بستن چاهها فراخوانده شد.
ب) روایت دوم: گزارشگر سی ان ان روایت دوم خود را از حملات ایران به پایگاههای آمریکا در این کشور شروع میکند و آن را این گونه ادامه میدهد: بخشی از میراث آن جنگ، ایجاد چند پایگاه نظامی بزرگ توسط ایالات متحده بود که ایران در جنگ اخیر خود به آنها حمله کرد و شش نظامی آمریکایی را به هلاکت رساند. هر کویتی میداند که تانکرهای داخل و اطراف آبهای این کشور و همچنین تاسیسات نفتی آن در خشکی، در تیررس ایران قرار دارد. در سال 1991، ثروت کویت نجات یافت و کشور رونق گرفت. کویت و همسایگانش در شورای همکاری خلیج فارس از ثروت نفتی خود برای جذب سرمایهگذاری بینالمللی استفاده و از آن برای ساخت شهرهای شیشهای و فولادی درخشان برای جمعیت رو به رشد و پررونق آنها استفاده کردند.
از قضا، ثروت نفتی آنهاست که کشورهای خلیج فارس را به هدف آسانی برای کارزار فشار ایران علیه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا تبدیل میکند. منطق ایران ساده است: هرچه قیمت نفت بالاتر باشد، درد اقتصادی آمریکا بیشتر شده و ترامپ سریعتر از جنگ خارج میشود. حملات ایران همچنین پیامی هم برای کشورهای حاشیه خلیج فارس دارد: سرمایهگذاریهای آنها در برابر حملات تهران آسیبپذیر است. ایران امیدوار است که این امر اعراب را به سمت فشار مستقیم بر ترامپ برای پایان دادنِ هر چه سریع تر به این درگیری سوق دهد.
اما این حملات روی دیگری هم دارد. «خالد الرشید»، یک کنترلکننده ترافیک هوایی بازنشسته ۶۶ ساله، که از یک عصر بهاری در بازار قدیمی شهر کویت لذت میبرد، میگوید که این جنگ به اندازه درگیری اوایل دهه ۹۰ فاجعهبار نیست. او میگوید: «حالا فقط موشک است و پدافند هوایی کویت بسیاری از این موشکها را رهگیری میکند.» به نظر میرسد این دیدگاهی است که بسیاری از خانوادههای کویتی در خیابانهای شلوغ که به ویترین مغازهها خیره شدهاند و به دنبال هدایای خانوادگی برای تعطیلات عید فطر که پایان ماه رمضان است، میگردند، یا در کافههای متعدد فضای باز با دوستان خود استراحت میکنند، قلیان میکشند یا چای نعناع مینوشند، با آن موافقند. الرشید میگوید: «ایران معتقد است که کشورهای خلیج فارس میتوانند بر ایالات متحده تاثیر بگذارند. به همین دلیل است که به پایگاههای آمریکا در کشورهای عربی حمله میکنند. به همین دلیل است که ایرانیان تنگه هرمز را مسدود کردهاند تا قیمت نفت را افزایش داده و اروپا نیز بتواند به ایالات متحده فشار بیاورد.»
با این حال، با نزدیک شدن به پایان ماه رمضان، دولت کویت انتظارات خود را برای پایان سریع این جنگ تعدیل کرده است. دولت کویت با استناد به نگرانیهای امنیتی پیرامون تجمعات بزرگ، اجرای کنسرت و جشنهای عروسی را در طول تعطیلات عید فطر ممنوع کرده است. با این حال، بسیاری از کویتیها نگرانند که جنگ ماهها طول بکشد. العزینه معتقد است که این جنگ میتواند «6 یا 7 ماه» طول بکشد، درحالیکه الرشید، کنترلکننده سابق ترافیک هوایی، این پیام مفید را دارد: «این جنگی است که کویت علاقهای به آن ندارد و از آن سودی نخواهد برد... هر کسی که با ایران مقابله کند، بازنده خواهد بود.»
