همزمان با تغییر معادلات میدانی و سفر رهبران اروپایی به اوکراین؛
ویراژ پهپادها در جنگ اوکراین
رهبران اروپایی در جریان سفری به کییف در چهارمین سالگرد جنگ، متعهد شدند که «محکم» در کنار اوکراین بایستند. بهگزارش الجزیره، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، میگوید پوتین، رئیسجمهور روسیه، در دستیابی به «اهداف جنگی» خود شکست خورده است. مارک روته، دبیرکل ناتو، گفت اوکراین «تا زمانی که خونریزی متوقف شود» به کمک نظامی نیاز دارد. از سوی دیگر، مقامات اتحادیه اروپا اظهار کردند که «اتحادیه اروپا به ارائه حمایت جامع سیاسی، مالی، اقتصادی، بشردوستانه، نظامی و دیپلماتیک به اوکراین و مردم آن ادامه خواهد داد»، از جمله ۱۰۶میلیارد دلار کمک. بریتانیا از ارائه بسته کمکی به اوکراین به ارزش بیش از ۴۱میلیون دلار خبر داد.
مکرون، رئیسجمهور فرانسه، گفت که در مورد احتمال «صلح کوتاهمدت» در اوکراین «بسیار تردید» دارد؛ زیرا «هیچ تمایلی از سوی روسیه برای دستیابی به صلح وجود ندارد». آخرین مذاکرات صلح در اوایل این ماه در ژنو در جدیدترین تلاشها برای پایان دادن به مرگبارترین نبرد در اروپا از زمان جنگ جهانی دوم برگزار شد. این در حالی است که بانک جهانی برآورد هزینه خود را برای بازسازی اوکراین بهروزرسانی کرده و آن را از ۵۲۴میلیارد دلار در گزارش قبلی خود به ۵۸۸میلیارد دلار در پایان سال گذشته افزایش داده است.
«ولدیمیر پاولوف» و «دن پلشوک» در گزارش دیروز سهشنبه برای رویترز نوشتند،«والنتین بوهدانوف»، فرمانده دسته تانک اوکراینی، زمانی را در جنگ روسیه به یاد میآورد که زرهپوشهای سنگین مانند مشتهای بوکسورها در رینگ، نبردهای تن به تن انجام میدادند. او میگوید چهار سال پس از جنگ، چنین رویاروییهایی تقریبا غیرممکن است. بوهدانوف، گروهبان ارشد تیپ ۱۲۷مکانیزه سنگین خارکیف اوکراین، گفت: پهپادهای کوچک اما مرگبار «دید اول شخص» [FPV یا نوعی کوادکوپتر یا پهپاد که تصویر زنده دوربین نصبشده روی خود را به عینک مخصوص، موبایل یا مانیتور کاربر ارسال میکنند] اکنون بر آسمان میدانهای نبرد اوکراین تسلط دارند و حرکت خودروهای زرهی را بسیار خطرناک میکنند. این مرد ۳۶ساله که با نام مستعار نظامی «بودیا» شناخته میشود، گفت: «آنها وارد یک میدان باز نخواهند شد: آنها توسط پهپادهای FPV و پهپادهای قویتر مورد حمله قرار خواهند گرفت.»
این روزها، تانک «تی ۷۲» او که از روسها غنیمت گرفته شده، در نزدیکی خط مقدم برفی در منطقه شمال شرقی خارکیف، زیر شبکهای از زرهها پنهان شده است که عملا به یک توپخانه ثابت تبدیل شده است. بوهدانوف که از اوایل حمله مسکو در فوریه۲۰۲۲ خدمت کرده، شاهد فروپاشی تاکتیکهای نظامی سنتی بوده، زیرا فناوری هر دو طرف را مجبور به محاسبات جدید در میدان نبرد کرده است. هزاران پهپاد دقیق که اغلب فقط چند صد دلار برای هر کدام هزینه دارند، روزانه در آسمان در امتداد یک «منطقه کشتار» در حال گسترش در امتداد جبهه ۱۲۰۰کیلومتری پرسه میزنند. طیف فزایندهای از پهپادهای قدرتمندتر که قادر به پرواز دورتر و حمل بارهای سنگینتر هستند، به آنها میپیوندند.
تهدید همیشگی از آسمان، تقریبا هر حرکتی - از جابهجایی نیروها و تخلیه نیروها گرفته تا حمله به تانکها - را بهطور فزایندهای مرگبار میکند. بر اساس گزارشی که ماه جاری (فوریه) توسط «موسسه روابط بینالملل فرانسه» منتشر شد، تلفات ناشی از پهپادها از کمتر از ۱۰درصد کل تلفات در سال۲۰۲۲ به ۸۰درصد در سال گذشته افزایش یافته است؛ زیرا بخش عمدهای از جنگ به «نبرد هوایی انکار متقابل» تبدیل شده است. این موسسه این تغییر را بخشی از «منطق جدید جنگ که با سرعت نوآوری، سازگاری سریع و ادغام یکپارچه فناوری تعریف میشود» توصیف کرد که شامل فناوریهای دیگری از جمله هوش مصنوعی نیز میشود.
تیمهای شکار پهپاد سیار، مانند تیمی که رویترز اخیرا در نزدیکی شهر محاصره شده کوستیانتینیفکا در شرق روسیه از آن بازدید کرد، اکنون رایج شدهاند. اعضای این تیمها با گشتزنی در جادههای پوشیده از تورهای ضد پهپاد و مملو از بقایای سوخته خودروها، دائما در حالت آمادهباش برای پهپادهایی از «دید اول شخص» گرفته تا مدلهای بزرگتر و دوربرد هستند. آنها وظیفه دارند از مسیرهای تدارکاتی حیاتی برای نیروها در بخشی از خط مقدم که روسیه در حال پیشروی است، دفاع کنند.
بسیاری از سربازانی که مستقیما زیر آتش بودهاند، توصیف میکنند که از سرعت و چابکی پهپادهای FPV شگفتزده شدهاند. فیلمهای حملات آنها اکنون رسانههای اجتماعی را در هر دو طرف پر کرده است. «آندری مسکوف»، در یک بیمارستان نظامی در شهر خارکیف در شمال شرقی اوکراین، گفت در حال بازگشت از یک ماموریت بود که او و دو همرزمش درحالیکه به دنبال پناهگاه بودند، مورد حمله پهپادهایی قرار گرفتند که به دنبال آنها میدویدند. مسکوف، ۴۲ساله، که خود هدایت کننده پهپاد در گردان شناسایی-ضربتی جداگانه۱۵۱ است، گفت: «ما به یک ساختمان دویدیم، واقعا انتظار نداشتیم که ما را دنبال کند. سرعت یک انسان با سرعت یک پهپاد FPV قابل مقایسه نیست، بنابراین من حتی وقت نداشتم تفنگم را بردارم و به آن شلیک کنم.»
زانوی مسکوف زمانی که ترکشهای یک پهپاد از کلاه ایمنیاش کمانه کرد و نزدیک پایش منفجر شد، خرد شد. او در نهایت برای درمان پزشکی با یک وسیله نقلیه زمینی بدون سرنشین جابهجا شد. چنین پهپادهای زمینی بهطور فزایندهای برای کارهایی از لجستیک گرفته تا تخلیه، برای به حداقل رساندن تلفات بهکار گرفته میشوند. هفته گذشته «میخائیلو فدوروف»، وزیر دفاع، گفت که آنها در ژانویه بیش از ۷۰۰۰ماموریت انجام دادند. او گفت که اوکراین قصد دارد تولید و تدارکات خود را در سال جاری افزایش دهد.
زمان تخلیه طولانیتر یکی دیگر از پیامدهای بالقوه مرگبار گسترش «منطقه کشتار» است. سرهنگ «ویاچسلاو کورینی»، ۴۵ساله، پزشک ارشد بیمارستان خارکیف که مسکوف در آن تحت درمان بود، گفت که تهدید پهپادها برای وسایل نقلیه، میانگین زمان تخلیه پزشکی را به بیش از سه روز افزایش داده است. او با اشاره به بازه زمانی ۶۰دقیقهای که مداخله برای نجات جان یک جنگجو حیاتی است، افزود که این [وضعیت] با اصطلاح «ساعت طلایی» پزشکی میدان نبرد در تضاد است. متحدان غربی اوکراین باید درسهایی از این موضوع بیاموزند: کورینی گفت: «هر کشوری که برای جنگ در داخل کشور آماده میشود، باید بداند که «ساعت طلایی» وجود نخواهد داشت. اگر خوششانس باشند، شاید یک «روز طلایی» باشد.».
فرمانده بوهدانوف در کنار تانک پوشیده از برف خود ایستاده بود و گفت که معتقد است چنین سلاحهایی بیاهمیت شدهاند و باید به نفع توپخانههای دوربردتر کاهش یابند. او افزود که خدمه او آماده آموزش مجدد برای افزایش اثربخشی هستند. «راب لی»، تحلیلگر نظامی در موسسه تحقیقات سیاست خارجی، گفت درحالیکه تانکها هنوز در نبردهای شهری یا در شرایط نامساعد جوی استفاده میشوند، حملات زرهی تا حد زیادی با حملات کوچک پیادهنظام جایگزین شدهاند. اما هنوز برای کنار گذاشتن تانکها خیلی زود است. لی گفت سرعت تغییر به این معنی است که تاکتیکها میتوانند به زودی دوباره تغییر کنند. او گفت: «در حال حاضر، نقش فعلی کاهش یافته است و من فکر میکنم ما منتظر پیشرفت تکنولوژیک بعدی هستیم که دوباره مانور را ممکن سازد.»
گزارش بانک جهانی از هزینه بازسازی اوکراین
علاوه بر تحول در میدان جنگ، اوضاع در میدان اقتصادی هم در حال تغییر است. «مدرن دیپلماسی» با اشاره به وضعیت اقتصادی در اوکراین نوشت، بر اساس گزارشی از بانک جهانی، سازمان ملل متحد، کمیسیون اروپا و دولت اوکراین، بازسازی اقتصاد اوکراین در طول دهه آینده به حدود ۵۸۸میلیارد دلار نیاز خواهد داشت. این برآورد که قبل از چهارمین سالگرد حمله تمامعیار روسیه منتشر شد، نشاندهنده افزایش ۱۲درصدی نسبت به ارزیابی سال قبل است. این افزایش تا حدودی بهدلیل افزایش ۲۱درصدی خسارت به زیرساختهای انرژی است. این گزارش حملات تشدیدشده اخیر روسیه به تاسیسات انرژی را که بسیاری از اوکراینیها را در طول زمستان سخت بدون گرما، برق و آب گذاشته است، در نظر نمیگیرد.
کل خسارات مستقیم در اوکراین به ۱۹۵میلیارد دلار رسیده است که افزایشی ۱۱درصدی را نسبت به آخرین ارزیابی نشان میدهد و تاثیرات قابلتوجهی بر بخشهای مسکن، حملونقل و انرژی دارد. این خسارات در مناطق خط مقدم و شهرهای بزرگ مانند کی یف متمرکز شده است. درگیریهای جاری بزرگترین بحران پناهندگان در اروپا را از زمان جنگ جهانی دوم ایجاد کرده است؛ بهطوریکه بیش از ۶میلیون اوکراینی در خارج از کشور و ۴.۶میلیون نفر دیگر در داخل اوکراین آواره شدهاند.
این جنگ تاثیر شدیدی بر اقتصاد اوکراین داشته و از سال۲۰۲۱ تولید ناخالص داخلی آن را ۲۱درصد کاهش داده است. اگر خصومتها ادامه یابد، رشد تولید ناخالص داخلی برای امسال تنها حدود ۲درصد تخمین زده میشود؛ اما در صورت دستیابی به آتشبس میتواند در سالهای بعد به ۴درصد افزایش یابد. یولیا سویریدنکو، نخستوزیر اوکراین، خاطرنشان کرد که هزینههای بازسازی تقریبا سهبرابر تولید ناخالص داخلی پیشبینیشده برای سال۲۰۲۵ است و بر تابآوری مردم اوکراین در میان حملات مداوم تاکید کرد.
این گزارش تاکید میکند که بخش مسکن بیشترین آسیب را دیده است؛ بهطوریکه ۱۴درصد از موجودی مسکن آسیب دیده و به حدود ۶۱میلیارد دلار ضرر منجر شده است. بخش حملونقل، بهویژه راهآهن، با ۴۰.۳میلیارد دلار خسارت مواجه است و بخش انرژی بهدلیل حملات موشکی حدود ۲۵میلیارد دلار خسارت دیده است. خسارات اجتماعی-اقتصادی ۶۶۷میلیارد دلار تخمین زده میشود. اوکراین در حال حاضر ۱۵.۲۵میلیارد دلار برای تلاشهای بازسازی اختصاص داده و از فوریه۲۰۲۲ تاکنون ۲۰.۳میلیارد دلار برای تعمیرات فوری هزینه کرده است. این گزارش نشان میدهد که اوکراین در صورت اجرای اصلاحات لازم، میتواند ۴۰درصد از نیازهای بازسازی خود را از طریق سرمایهگذاریهای خصوصی پوشش دهد.
