استقبال ایران از طرح‌های منطقه‌ای آتش‌بس

هم‌زمان دو منبع ارشد ایرانی هم به رویترز گفتند که ایران نیز هرگونه امکان آتش‌بس را تا زمان توقف حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی رد کرده است. این منابع افزودند که چندین کشور تلاش کرده‌اند برای پایان دادن به درگیری میانجی‌گری کنند. بر اساس این گزارش، بی‌میلی واشنگتن و تهران نشان می‌دهد که دو طرف برای یک درگیری طولانی‌مدت آماده می‌شوند، حتی با وجود آنکه گسترش جنگ باعث تلفات غیرنظامیان شده و بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران، قیمت نفت را به شدت افزایش داده است.

در این بین عمان که پیش از جنگ، میانجی‌گری مذاکرات را بر عهده داشت، چندین بار تلاش کرده است تا یک خط ارتباطی باز کند، اما کاخ سفید به‌وضوح اعلام کرده است که علاقه‌ای ندارد. در مقابل منابع ایرانی گفتند تهران تلاش‌های چندین کشور برای مذاکره درباره آتش‌بس را تا زمانی که آمریکا و رژیم صهیونیستی به حملات هوایی خود پایان دهند و خواسته‌های ایران را برآورده کنند، رد کرده است. این خواسته‌ها شامل توقف دائمی حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی و پرداخت غرامت به عنوان بخشی از آتش‌بس است.

 به گفته سه منبع امنیتی و دیپلماتیک، مصر که پیش از جنگ در میانجی‌گری نقش داشت نیز تلاش کرده است ارتباطات را از سر بگیرد. همچنین به گفته یکی از منابع، اگرچه به نظر نمی‌رسد این تلاش‌ها پیشرفتی داشته باشد، اما توانسته‌اند از برخی کشورهای همسایه که مورد حمله ایران قرار گرفته‌اند، خویشتن‌داری نظامی را جلب کنند.

رایزنی‌های دیپلماتیک

در همین رابطه شنبه‌شب سخنگوی ریاست‌جمهوری مصر از تماس تلفنی عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور مصر و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران خبر داد. رئیس‌جمهور مصر در گفت‌وگو با رئیس‌جمهور کشورمان، ابراز امیدواری کرد که اصل حسن همجواری تقویت شود و آنچه حملات ایران به کشورهای حاشیه خلیج فارس خوانده، هرچه سریع‌تر متوقف شود. او از تشدید تنش‌های کنونی ابراز تاسف و نگرانی شدید کرد و گفت این وضعیت پیامدهای منفی برای ثبات منطقه خواهد داشت. السیسی همچنین به تلاش‌های مصر برای توقف عملیات نظامی و بازگشت به مسیر مذاکرات اشاره کرد و بر لزوم انعطاف‌پذیری در این زمینه تاکید نمود. مسعود پزشکیان نیز بر حسن همجواری با کشورهای عربی تاکید کرد. همچنین ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه‌، شنبه‌شب در تماس تلفنی با سید عباس عراقچی در خصوص جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و وضعیت جاری در منطقه گفت‌وگو کرد.

عراقچی با اشاره به اینکه تنها عامل و مسبب ناامنی حاکم بر منطقه و تنگه هرمز، آمریکا و رژیم صهیونیستی هستند، بر ضرورت رویکرد مسوولانه همه کشورها در قبال این وضعیت و محکوم کردن قاطع اقدام جنایتکارانه متجاوزان در حمله به ایران، و نیز خودداری از هرگونه اقدامی که می‌تواند موجب تشدید و گسترش دامنه درگیری شود، تاکید کرد. عراقچی ضمن تاکید بر عزم راسخ ایران در دفاع از حاکمیت، عزت، تمامیت سرزمینی و امنیت ملی ایران، افزود: «اقدامات دفاعی ایران منحصرا علیه پایگاه‌های نظامی و امکانات متجاوزین در منطقه است و به هیچ عنوان نباید به مثابه حمله ایران به کشورهای منطقه تلقی شود.»

در این بین وزارت امور خارجه فرانسه به ادعای ترامپ مبنی بر اینکه «امیدوار است» انگلستان، چین، فرانسه و سایر کشورها ناوهای جنگی خود را برای باز نگه داشتن تنگه هرمز اعزام کنند، اعلام کرد که این کشور ناوهای جنگی خود را به تنگه هرمز اعزام نخواهد کرد. 

همزمان شبکه سعودی العربیه گزارش داد: جاسم البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، گفت که این شورا با جامعه جهانی برای مهار تنش‌ها در منطقه تلاش می‌کند. وی افزود: «گزینه دیپلماسی همچنان بهترین راه برای حل‌وفصل تنش‌های کنونی است.»

استقبال ایران از کمیته حقیقت‌یاب

اما در این بحبوحه جنگی، وزیر خارجه کشورمان شنبه‌شب دو گفت‌وگوی مهم با رسانه‌های خارجی داشت که مطالب حائز اهمیتی در آنها ذکر شد. به گزارش خبرگزاری دانشجو، سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه، در مصاحبه با «العربی الجدید» با اشاره به اینکه ما تاکنون هیچ منطقه غیرنظامی یا مسکونی در کشورهای منطقه را هدف قرار نداده‌ایم، گفت: «ممکن است اسرائیل مناطق غیرنظامی در کشورهای عربی را به‌خاطر خراب کردن رابطه آنها با ایران هدف قرار داده باشد.» رئیس ‌دستگاه دیپلماسی تاکید کرد که ایران آماده است با کشورهای منطقه دیدار کند و یک کمیته تحقیقاتی مشترک برای تعیین ماهیت اهداف مورد حمله و اینکه آیا آنها آمریکایی بوده‌اند یا خیر، تشکیل دهد. وی در ادامه گفت: «آمریکایی‌ها پهپادی مشابه پهپاد «شاهد» ما ساخته‌اند با نام «لوکاس» که کاملا مشابه آن است و از طریق آن اهدافی در کشورهای عربی مورد حمله قرار می‌گیرد.»

ابتکاری برای پایان جنگ مطرح نشده است

وزیر خارجه در مورد میانجی‌گری کشورهای منطقه و شروط ایران در این خصوص نیز گفت: «تاکنون هیچ ابتکار مشخصی برای پایان دادن به جنگ مطرح نشده است اما ما از هرگونه ابتکار عمل منطقه‌ای که باعث پایان دادن به جنگ به‌صورت عادلانه باشد استقبال می‌کنیم. البته پایان جنگ در گرو تضمین تکرار نشدن آن و پرداخت خسارت است.»

عراقچی همچنین گفت که ارتباطات دیپلماتیک با قطر، عربستان سعودی، عمان و کشورهای همسایه ادامه دارد. وی در خصوص احتمال حمله به تاسیسات انرژی ایران تاکید کرد اگر تاسیسات انرژی ما هدف قرار گیرد، ما نیز تاسیسات شرکت‌های آمریکایی در منطقه را هدف قرار خواهیم داد. عراقچی تصریح کرد، تنگه هرمز برای همه جز کشتی‌‌‌‌‌های آمریکا و متحدانش باز است. وزیر خارجه کشورمان همچنین در مورد تهدیدها در مورد جزیره خارک گفت که اشغال آن اشتباهی بزرگ‌تر از حمله به آن خواهد بود.

منشأ شلیک به جزیره خارک

همچنین سیدعباس عراقچی روز شنبه ۲۳ اسفندماه در گفت‌وگو با شبکه MS NOW درباره حملات شامگاه جمعه ایالات متحده به جزیره خارک توضیحاتی داد و با اشاره به اینکه حمله‌های صورت‌گرفته به خارک توسط نیروهای ایران رصد شده، گفت: «اکنون مشخص شده که راکت‌ها از امارات متحده عربی و از دو نقطه در این کشور شلیک شده‌اند؛ یکی در رأس‌الخیمه و دیگری از مکانی بسیار نزدیک به شهر دبی. بسیار خطرناک است که از مناطق پرجمعیت برای شلیک راکت علیه ما استفاده شود.» وی افزود: «ما قطعا پاسخ خواهیم داد، اما تلاش خواهیم کرد بسیار محتاط باشیم تا هیچ منطقه مسکونی هدف قرار نگیرد.» به گزارش ایرنا رئیس دستگاه دیپلماسی در پاسخ به اینکه جواب ایران به این حملات چه خواهد بود، توصیح داد: «فکر می‌کنم نیروهای مسلح ما پیش‌تر به‌روشنی اعلام کرده‌اند که اگر زیرساخت‌های نفتی و انرژی ما هدف حمله قرار گیرد، قطعا تلافی خواهند کرد. آنها هر زیرساخت انرژی در منطقه را که متعلق به یک شرکت آمریکایی باشد یا شرکت‌های آمریکایی در آن سهامدار باشند، هدف قرار خواهند داد. بنابراین واکنش کاملا روشن است.»

تنگه هرمز بسته نشده است

عراقچی در خصوص وضعیت تنگه هرمز در طول جنگ نیز گفت: «در واقع تنگه هرمز باز است. تنها برای نفتکش‌ها و کشتی‌هایی بسته شده که متعلق به دشمنان ما هستند؛ یعنی کسانی که علیه ما حمله می‌کنند و متحدان آنها. دیگران آزادند که عبور کنند، هرچند بسیاری از آنها به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی ترجیح می‌دهند عبور نکنند و این مساله ارتباطی به ما ندارد. در عین حال نفتکش‌ها و کشتی‌های زیادی همچنان از تنگه هرمز عبور می‌کنند. بنابراین می‌توانم بگویم این تنگه بسته نشده است؛ بلکه تنها برای کشتی‌ها و نفتکش‌های آمریکایی و اسرائیلی بسته است، نه برای دیگران.»