بررسیهای «دنیایاقتصاد» نشان میدهد؛
صعود میانگین سالانه ارزش معاملات خرد به بیش از ۱۰همت
مسیر پر فراز و نشیب بازار سهام در سال۱۴۰۴ اکنون رو به پایان است؛ با این حال تا به این روز نه تنها از میزان ریسکهایی که بر سر این بازار سایه افکندهاند کاسته نشده، بلکه نگاه به سیر تغییر و تحولات این سال نشان میدهد که با نزدیک شدن به روزهای پایانی اسفندماه، این ریسکها -اعم از سیاسی، اجتماعی و اقتصادی- حتی بیشتر نیز شدهاند. تا جایی که با شروع جنگ(برای دومین بار در یک سال) در روز شنبه ۹اسفند، این مخاطرات مجددا به اوج خود رسیدند و بازار سهام که در ساعات اولیه این روز شروع به کار کرده بود، با وقوع این اتفاق متوقف شد و با ابطال معاملات، بخش گستردهای از آن تا به این لحظه بسته باقی ماند. با وجود تمام این مسائل و در سمت دیگر مساله، ۱۴۰۴ سالی پر از رکوردشکنی در تمام بازارها نیز بود. بازار سهام نیز مستثنی از این قاعده نبود و بهرغم سقوطهای پی در پی در برخی بازههای زمانی، سقفشکنیهای تاریخی را نیز به ثبت رساند.
در این میان ارزش معاملات خرد (شامل سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی) و تعداد کدهای معاملاتی "فعال" در بازار، دو سنجه آماری هستند که میزان قابلتوجهی به این اوج و فرودها واکنش نشان داده و تغییر و تحولات در بازار را به نحوی در خود منعکس کردهاند.
ارزش معاملات
بررسیهای آماری «دنیای اقتصاد» حاکی از آن است که در سال ۱۴۰۴ و تا انتهای هفته معاملاتی منتهی به چهارشنبه ۶ اسفند، میانگین ارزش معاملات خرد سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی ۱۰هزار و ۸۸۱میلیارد تومان بوده است.
این در حالی است که در بازه زمانی مذکور - یعنی ابتدای سال جاری تا پایان ششم اسفند- و مطابق با محاسبات «دنیایاقتصاد» بیشترین مقدار این شاخص مهم ۳۳هزار و ۶۸۶میلیارد تومان (در روز ۲۰دیماه) و کمترین میزان آن ۲هزار و ۳۲میلیارد تومان (در روز ۷مردادماه) به ثبت رسیده است. مقایسه این آمار با سال۱۴۰۳ نشان میدهد که در این سال، میانگین ارزش معاملات خرد بیش از ۵هزارمیلیارد تومان از سال جاری کمتر بوده و در سطح ۵۸۶۶میلیارد تومان قرار داشته است. همچنین در این سال بیشترین مقدار ارزش معاملات خرد ۲۱هزار و ۵۸۳میلیارد تومان و کمترین مقدار آن ۷۸۵میلیارد تومان به ثبت رسیده است. به عقیده بسیاری از کارشناسان، نوسانات زیاد ارزش معاملات در این سال از سویی با عمق و شدت نااطمینانی موجود در بازار سهام گره خورده است. به نظر میرسد اتفاقاتی مانند به بنبست خوردن فرآیند مذاکرات در ابتدای سال(پس از برگزاری چندین نشست میان تهران و واشنگتن و درحالیکه خبرهای مثبتی از روند آن منتشر میشد) و به جنگ منتهی شدن آن؛ در کنار شکلگیری ریسکهای اقتصادی و اجتماعی در نیمه دوم سال و همچنین همراه شدن این اتفاقات با دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا که برای مدتی طولانی سبب احتیاط بسیار معاملهگران در بازارها و حتی رکود نسبی شده بود؛ همگی سبب شدند تا بازاری حساس به اخبار -خصوصا در نیمه ابتدایی سال- با سهامدارانی نامطمئن به آینده شکل بگیرد که در آن با تزریق اخبار مثبت و منفی، معاملهگران دست به خرید و فروشهای گسترده میزنند یا مانند آنچه در دور دوم مذاکرات شاهد آن بودیم، استراتژیهای معاملاتی مبتنی بر احتیاط زیاد را در پیش میگیرند. با تمام این تفاسیر و با وجود ریسکهای مذکور، بازار سهام در این سال توانست تا با ثبت دورهای از رشد شاخصها و قیمتها که در آن سقف تاریخی نماگرها بهصورت روزانه شکسته میشد، رشد میانگین ارزش معاملات را نیز به دنبال داشته باشد و همانطور که پیش از این نیز ذکر شد، میانگین سالانه آن را با افزایش بیش از ۵همتی نسبت به سال گذشته، به بالای ۱۰هزارمیلیارد تومان برساند. اتفاقی که به زعم بسیاری از تحلیلگران منتج به تعمیق و پویایی بیشتر بازار در سال۱۴۰۴ شد.
سهامداران فعال
بررسیها نشان میدهند که تعداد کدهای فعال بازار سهام در سال۱۴۰۴ نیز همگام با صعود و سقوط در شاخصهای اصلی بازار، دچار تغییرات قابلتوجهی شده است. به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه(سنا)، تعداد کدهای فعال بازار سهام در نخستین ماه سال جاری تعداد ۹۹۰ هزار و ۷۶۲ عدد بوده است که از این مقدار ۹۸۸ هزار و ۵۳۸ کد متعلق به حقیقیها (خالص خریدار و خالص فروشنده) و ۲ هزار و ۲۲۴ کد نیز متعلق به حقوقیها (خالص خریدار و خالص فروشنده) بوده است. همچنان تعداد کل این گروه از سهامداران در بهمنماه ۱۴۰۴ (آخرین آمار ماهانه منتشر شده در پایگاه خبری بازار سرمایه) یکمیلیون و ۴۷۸ هزار و ۱۶۳ کد به ثبت رسیده که از این مقدار یکمیلیون و ۴۷۵ هزار و ۴۹۴ کد را سهامداران حقیقی و ۲ هزار و ۶۶۹ کد را سهامداران حقوقی به خود اختصاص دادهاند.
بیشترین کدهای فعال
مطابق با آمار مذکور، بیشترین تعداد کدهای فعال متعلق به دیماه با یکمیلیون و ۶۹۲ هزار و ۲۶۶ کد بوده است. در این ماه شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران رکوردشکنیهای تاریخی فراوانی را به ثبت رساند و توانست تا در مقیاس ماهانه به بازدهی ۱۴.۸۸درصدی برسد.
کمترین کدهای فعال
بررسی آمار و ارقام مرتبط با عملکرد ماهانه بازار سهام، نشان میدهد که از ابتدای سال تا انتهای بهمنماه، کمترین میزان کدهای فعال بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران، به شهریور، با تنها ۴۴۴ هزار و ۱۸۴ کد فعال تعلق داشته است. در این ماه نیز بازدهی شاخص کل در مقیاس ماهانه تنها ۲.۶۲درصد بوده است.
ترکیب سهامداران
با اختصاص دادن همواره بیش از ۹۹درصد از مقدار کل سهامداران فعال، حقیقیها اعم از خالص خریدار و خالص فروشنده، با اختلاف بیشترین درصد از کل این مجموعه را شامل میشوند. در این میان اما گروه فروشندگان حقیقی نیز بیشترین سهم را به خود اختصاص دادهاند. به طوری که در تمام ۱۱ماه مورد بررسی، همواره بیش از ۶۰درصد از ۹۹درصد سهم حقیقیها را «خالص فروشندگان حقیقی» به خود اختصاص دادهاند. بررسیها نشان میدهند که در سمت حقیقیها، در مهر ماه سال جاری سهم خالص فروشندگان با افت تا محدوده ۶۲.۵درصدی به کمترین میزان خود و در بهمن ماه با صعود تا محدوده ۸۱.۸درصدی از کل تعداد کدهای فعال، به بیشترین مقدار خود رسیده است.
