رشد آرام قیمتهای زنجیره فولاد در بازار آزاد بیمشتری
تلاطم در رینگ فیزیکی شمش
بازار فولاد در آستانه هفتههای پایانی سال با مجموعهای از ابهامات ساختاری و متغیرهای متناقض مواجه است. شرایطی که پیشبینی دقیق روند قیمتها در کوتاهمدت و حتی افق سال ۱۴۰۵ را دشوار کرده است. در کانون این تحولات، بازار شمش فولادی قرار دارد، محصولی که هم بهعنوان نهاده اصلی زنجیره پاییندست و هم بهعنوان کالای صادراتی، از نوسانات ارزی و سیاستهای تنظیمی بیشترین تاثیر را میپذیرد. یکی از متغیرهای تعیینکننده در هفتههای پیشرو، تقارن با ماه رمضان است. تجربه سالهای گذشته نشان میدهد در این بازه زمانی، بهواسطه کاهش فعالیتهای عمرانی و فضای عمومی حاکم بر اقتصاد، معمولا جهش معناداری در تقاضای فولاد و محصولات وابسته شکل نمیگیرد. بنابراین از نظر تقاضای داخلی، محرک قدرتمندی برای رشد معاملات قابل تصور نیست.
با این حال، سمت عرضه و متغیرهای هزینهای تصویر متفاوتی ارائه میدهد. افزایش نرخ دلار، سیگنال افزایشی قدرتمندی به بازار فولاد مخابره کرده است. نرخ ارز نهتنها انتظارات تورمی را تشدید میکند، بلکه با جذابتر کردن صادرات، فاصله میان قیمت داخلی و صادراتی را پررنگتر میکند. در حال حاضر شمش ایران در بازارهای جهانی با نرخ حدود ۳۹۰ دلار فوب پیشنهاد میشود، نرخی که با دلار بالای ۱۳۶ هزار تومان، مزیت صادراتی را تقویت میکند. به همین دلیل، شرکتهای صادراتمحور تمایل بیشتری به عرضه در بازارهای خارجی دارند.
بازار فولاد در دوراهی رکود و دلار
در مقابل، بازار داخلی با ضعف جدی تقاضا روبهرو است. رکود ساختوساز، محدودیتهای بودجه عمرانی سال آینده و کمبود نقدینگی واحدهای پاییندستی، باعث شده کشش خرید کاهش یابد. حتی با وجود رفع تدریجی محدودیتهای برق و بازگشت تدریجی گاز، هزینههای تولید کاهش محسوسی نیافته است. قیمت آهن اسفنجی به پایه ۲۴هزار تومان رسیده و کمبود گندله در بازار داخلی نیز فشار مضاعفی بر زنجیره تولید وارد کرده است. بنابراین کاهش قیمت تمامشده چندان محتمل نیست.
یکی از چالشهای ساختاری بازار، فرمول قیمتگذاری در بورس کالای ایران است. مبنا قرار دادن نرخ صادراتی ضربدر نرخ تالار دوم برای تعیین قیمت داخلی، در شرایط اقتصاد تحریمی و چندنرخی بودن ارز، منجر به ایجاد شکاف قیمتی و بیثباتی انتظارات شده است. این مدل در یک اقتصاد باز و بدون محدودیتهای تجاری قابل دفاع است، اما در شرایط فعلی، عملا سیگنالهای متناقضی به فعالان بازار ارسال میکند.
نتیجه این وضعیت، شکلگیری نوعی رکود تورمی در بازار شمش است. از یکسو افزایش هزینه تولید و نرخ ارز مانع افت قیمت میشود و از سوی دیگر ضعف تقاضای داخلی اجازه رشد پرشتاب را نمیدهد. با این حال، تجربه هفتههای اخیر نشان داده حتی در نبود خریدار موثر داخلی، قیمت شمش روندی افزایشی داشته است. این پدیده بیش از آنکه ناشی از رونق تقاضا باشد، حاصل نگاه فعالان به متغیرهای بنیادین، اختلاف قیمت داخلی و صادراتی و تلاش برخی بازیگران برای مدیریت انتظارات قیمتی است. در عرضههای پیشروی شمش بلوم در بورس کالا نیز انتظار نمیرود نرخ پایه جذابیت بالایی برای بازار داخلی داشته باشد، هرچند همچنان پایینتر از نرخ صادراتی قرار میگیرد. احتمال خرید محدود در معاملات اعتباری وجود دارد، اما در معاملات نقدی، حساسیت نسبت به قیمت بالا خواهد بود.
بهطور کلی تا پایان سال جاری که تنها چند هفته کاری باقی مانده، چشمانداز بازار فولاد بیش از هر چیز به نیاز واحدها به نقدینگی و مسیر نرخ ارز وابسته است. سناریوی غالب نه جهش شدید قیمت و نه افت محسوس، بلکه تداوم رکود همراه با نوسانات محدود قیمتی است. بازاری که میان جذابیت صادرات و ضعف تقاضای داخلی در نوسان است.
افزایش معاملات در رینگ فیزیکی زنجیره
بررسی تالار صنعتی و معدنی بورس کالای ایران طی هفته پایانی بهمنماه نشان میدهد که نسبت حجم معاملات به عرضه شمش از ۲۲ درصد در هفته گذشته به ۴۲ درصد افزایش داشته است. بررسیها نشان میدهد که حجم عرضه این محصول میانی زنجیره فولاد در روز ۲۷ بهمنماه ۱۴۰۴ نسبت به هفته گذشته رشد ۶ درصدی داشته است.
بررسی معاملات نشان میدهد بورس کالای ایران میزبان عرضه ۱۹۹ هزار و ۱۸۰ تن شمش بود که با توجه به ثبت تقاضای ۰.۶ برابری نسبت به عرضه ۴۲ درصد از عرضهها مورد معامله قرار گرفت. قیمت میانگین موزون شمش در معاملات دیروز ۴۵ هزار و ۹۱۸ تومان بهازای هر کیلوگرم بود که نسبت به هفته گذشته رشد ۲ درصدی را نشان میدهد. قیمت پایه تعیین شده برای عرضههای شمش در بازه ۴۱ هزار و ۵۰۰ تومان تا ۴۹ هزار و ۸۱۲ تومان بهازای هر کیلوگرم تعیین شد.
میانگین قیمت پایه تعیین شده در روز ۲۷ بهمنماه نسبت به هفته گذشته ۱.۶ درصد افزایش را به ثبت رسانده است. همچنین بررسی رینگ فیزیکی نشان میدهد که میزان معاملات دیروز نسبت به هفته گذشته افزایش ۵۰ درصدی داشته است.
بررسی تالار صنعتی و معدنی بورس کالای ایران نشان میدهد این بازار روز یکشنبه ۲۶ بهمنماه میزبان عرضه ۷۵ هزار تن آهن اسفنجی بود که باتوجه به ثبت تقاضای ۱.۶ برابری نسبت به عرضه، ۱۰۰ درصد از عرضهها مورد معامله قرار گرفت. قیمت میانگین موزون هر کیلوگرم آهن اسفنجی در معاملات اخیر نسبت به هفته گذشته ۲.۸ درصد افزایش داشت و به ۲۴ هزار و ۴۸۹ تومان بهازای هر کیلوگرم رسید. قیمت میانگین موزون معاملات آهن اسفنجی در هفته گذشته ۲۳ هزار و ۸۳۴ تومان بهازای هر کیلوگرم بود.
