ترامپ به مهمترین پخش خانگی جهان: رایس را اخراج کنید!
نتفلیکس زیر ضرب جمهوریخواهان
نبرد سیاسی در نتفلیکس
بر اساس ارزیابیها، اختلاف بین جمهوریخواهان و نتفلیکس از سه عامل سیاسی، مدیریتی و اقتصادی نشأت میگیرد. سوزان رایس که پیش از این در دولتهای جو بایدن و باراک اوباما مسوولیتهای امنیت ملی و سیاست خارجی را برعهده داشته، در سال ۲۰۲۳ با ترک دولت بایدن به هیاتمدیره نتفلیکس برگشت و تاکنون در کمیته نامزدی و راهبری شرکت فعالیت میکند. از منظر جناحهای محافظهکار، حضور او در یکی از بزرگترین شرکتهای رسانهای جهان نشانه نفوذ دموکراتهاست. از طرف دیگر، پیش از تهدید ترامپ، سوزان رایس در یک پادکست اعلام کرده بود که شرکتهایی که در مقابل فشارهای ترامپ کوتاه میآیند، در صورت بازگشت دموکراتها به قدرت «مسوولیتپذیر» خواهند بود.
این اظهارنظر توسط فعالان راستگرا مانند لورا لومر تقویت و باعث شد تا ترامپ در پست شبکه اجتماعی خود او را «بدون مهارت» و «مهرهای سیاسی» بخواند. از سوی دیگر، نتفلیکس در حال رقابت پارامونت گلوبال بر سر تصاحب کمپانی برادران وارنر است. این معامله نیازمند موافقت نهادهای نظارتی فدرال است و از همان ابتدا با انتقادات ضدانحصاری و نگرانیهای رقابتی مواجه بوده است. به همین دلیل، تحلیلگران معتقدند که این ماجرا فقط یک اختلاف مدیریتی نیست؛ بلکه در دل آن یک رقابت بر سر کنترل یکی از مهمترین شرکتهای رسانهای جهان قرار دارد.
این اولین بار نیست که شرکت نتفلیکس در مرکز اختلافهای سیاسی قرار میگیرد. پیش از این، موارد دیگری هم بودهاند که نشان میدهد این شرکت نه فقط در عرصه بازار بلکه در جنگ فرهنگی آمریکا نقش ایفا کرده است. ایلان ماسک چند بار علیه نتفلیکس موضعگیری کرده است. او با انتقاد از محتوای «وُک» (جنبش بیداری) و تشویق مخاطبان به لغو اشتراک نتفلیکس مخالفت و اعتراض خود را نسبت به برخی سریالها و فیلمها که به حقوق اقلیتها، مسائل جنسیتی یا برابری اجتماعی میپردازند، اعلام کرده است.
این انتقادات بیشتر در شبکههای اجتماعی و فضای عمومی مطرح شد و ابعاد فرهنگی و اجتماعی هم داشتند که به عنوان یکی از نمونههای فشار اجتماعی علیه نتفلیکس محسوب میشوند. علاوه بر این، در سالهای اخیر نهادهایی همچون پنتاگون علیه برخی سریالهای تولیدی این پلتفرم موضعگیری کردهاند و آنها را «آسیبرسان از نظر فرهنگی یا ارزشهای سنتی» توصیف کردهاند، موضوعی که باعث واکنشهای رسانهای شدید شد.این موارد نشان میدهد چالش نتفلیکس با فشارهای سیاسی صرفا منحصر به مورد اخیر نیست و بخشی از جنگ فرهنگی و ایدئولوژیک گسترده در آمریکاست.
سناریوهای تهدید ترامپ
هر چند ترامپ در پیام اخیر خود مشخص نکرده که در صورت اخراج سوزان رایس، چه سرنوشتی در انتظار نتفلیکس خواهد بود، اما تحلیلگران چند سناریوی محتمل ارائه دادهاند. یکی از این سناریوها، اعمال فشار در روند ادغام نتفلیکس با کمپانی برادران وارنر است. احتمال تحقق این سناریو به دلیل نیاز این معامله به تایید وزارت دادگستری آمریکا و بررسی ضدانحصاری زیاد است. همچنین، تحلیلها نشان میدهد که بخشهایی از دولت ترامپ نسبت به این معامله با تردید و نگرانی شدید نگاه میکنند و این نگرانیها مربوط به افزایش سهم بازار و احتمال کاهش رقابت استریمینگ است. علاوه بر این، حتی بدون دخالت مستقیم در روند حقوقی، موضعگیری سیاسی میتواند تصویر عمومی و فشار اجتماعی بر نتفلیکس را افزایش دهد. موضوعی که ممکن است تصمیمگیریهای داخلی شرکت را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
همین موضوع با واکنشهای متفاوتی از سوی رسانهها و تحلیلگران مواجه شده است. از نگاه کارشناسان و تحلیلگران، فشار مستقیم ترامپ برای تغییر ساختار مدیریتی شرکتهای خصوصی میتواند تهدید جدی برای استقلال این شرکتها باشد و سوالات حقوقی در مورد دخالت دولت در تصمیمات شرکتی ایجاد کند. ناظران حقوقی هم این حرکت را بهعنوان تهدیدی برای آزادی کسبوکارها و استقلال شرکتها از دخالت سیاسی تلقی میکنند. بهخصوص در شرایطی که روندهای نظارتی باید مستقل از فشارهای حزبی عمل کنند. با این حال، فعالان محافظهکار و هواداران ترامپ رویکرد متفاوتی نسبت به این موضوع دارند و ضمن تایید موضع ترامپ معتقدند که این اظهارنظر گامی در برابر نفوذ جریانهای لیبرال در ساختارهای فرهنگی و رسانهای آمریکاست.
از سوی دیگر، تهدید ترامپ میتواند به عدم قطعیت در بازار منجر شود. زیرا معامله انتقادی مورد بررسی وزارت دادگستری قرار دارد و مداخله سیاسی میتواند روند بررسی را پیچیدهتر کند. امری که سهام شرکت را تحتتاثیر قرار میدهد. با این اوصاف، به نظر میرسد که ماهیت و پیامدهای اختلاف ترامپ با شرکت نتفلیکس صرفا سیاسی نیست و بخش مهمی از آن به آینده صنعت رسانه و بازار پخش آنلاین مرتبط است. از این جهت که ادغام محتمل شرکت نتفلیکس با کمپانی برادران وارنر یکی از بزرگترین تحولات در بازار سرگرمی و پخش آنلاین است. اگر این معامله نهایی و این دو شرکت با هم ادغام شوند، نتفلیکس به کتابخانه گستردهای از محتوا دسترسی پیدا میکند که میتواند برای آن موقعیت رقابتی متمایزی را نسبت به رقبای صنعت همچون دیزنی و آمازون ایجاد کند. همین مزیت موجب نگرانیهای ضدانحصاری شده و ممکن است که تحتتاثیر آن، نهادهای نظارتی از تصویب معامله خودداری کنند یا محدودیتهایی را اعمال کنند که ارزش ادغام را کاهش دهد.
از سوی دیگر، پیشنهاد پارامونت برای خرید کامل کمپانی برادران وارنر با مبلغی بالاتر از پیشنهاد نتفلیکس، رقابت را تشدید کرده است و نشان میدهد که این نبرد تنها ماهیت کسبوکاری ندارد؛ بلکه شامل رقابتهای سیاسی، سرمایهگذاریهای کلان و استراتژیهای قدرت رسانهای نیز میشود. در مجموع، ورود مستقیم ترامپ به مدیریت نتفلیکس و تهدید علیه سوزان رایس، یک نقطه عطف در تعامل دولت و بخش خصوصی رسانهای محسوب میشود. این ماجرا نشان میدهد که جنگ فرهنگی، فشار سیاسی و رقابت اقتصادی چگونه میتوانند همزمان شرکتهای بزرگ رسانهای را تحت تاثیر قرار دهند. آینده تعامل میان قدرت سیاسی و کسبوکارهای رسانهای، احتمالا بیشتر به چنین تقابلهایی وابسته خواهد بود و نقش شرکتها در عرصه عمومی و سیاسی، بیش از پیش مورد توجه و چالش قرار خواهد گرفت.
